Lizyna (Lys, K)

Łańcuch: naładowany (+)

Kodony: AAA AAG

Lizyna (kodony: AAA, AAG) to α-aminokwas wykorzystywany w biosyntezie białek, konkretnie w postaci L-izomeru. Zawiera grupę α-aminową, grupę α-karboksylową oraz alifatyczny, zasadowy łańcuch boczny. Przy fizjologicznym pH (7,4) grupa aminowa występuje w formie protonowanej (-NH₃⁺), grupa karboksylowa w formie zdeprotonowanej (-COO-), a łańcuch boczny lizyny jest częściowo protonowany, co nadaje jej ładunek dodatni.

Lizyna jest jednym z 20 aminokwasów kodowanych przez standardowy kod genetyczny i u ludzi jest aminokwasem egzogennym, czyli nie może być syntetyzowana metabolicznie i musi być dostarczana z dietą. U innych organizmów, takich jak rośliny i mikroorganizmy, może być syntetyzowana na przykład z asparaginianu. Jest metabolizowana do acetylo-CoA, ważnego metabolitu pośredniego wielu reakcji biochemicznych. Lizyna pełni liczne istotne funkcje biologiczne, między innymi w regulacji epigenetycznej jako ważny element modyfikacji histonów oraz w zmianach funkcji białek przez ubikwitynację.

W 1889 roku Edmund Drechsel po raz pierwszy wyizolował lizynę z kazeiny mleka. Jej wzór chemiczny ustalił w 1891 roku jego uczeń Max Siegfried, a strukturę rozwiązali w 1902 roku Emil Fischer i Fritz Weigert.

Właściwości

Łańcuch boczny: hydrofilowy (dodatnio naładowany)

Wzór chemiczny: C₆H₁₄N₂O₂

Masa molowa: 146,19 g/mol

Gęstość: 1,10 g/cm³

← Powrót do słownika

Zdobądź pełny kurs

Quizy, fiszki, śledzenie postępów i 5 kolejnych modułów — Genetyka, Ewolucja, Biologia komórki, Rozwój oraz Historia nauki — w aplikacji Codon One na iPhone’a i iPada.

Pobierz wApp Store